Een wilde tuin die elk jaar rijker wordt.
Ons eigen proefterrein: wat we elders ontwerpen, groeit hier al sinds 2010.Doorlopen: stap 1 tot 4
Een tuin die verwildert, voedsel geeft en water vasthoudt, en waar we elk principe eerst zelf uitproberen.
Voor en na
Twee foto’s vanop dezelfde plek: in 2010 en in 2025. Kijk naar het dak van de kerk en het kruis: links een kaal grasveld en een oude schuur, rechts dezelfde schuur als glazen woning, verscholen achter het groen. De kerktoren zit vandaag achter de bomen.
De principes in dit project
De nummers verwijzen naar de zeven principes van wilderlocus.
Water blijft op het terrein
Het water volgt de helling. Een smalle filterzone van 13 meter meandert en loopt over een helling uit in een ronde zwemzone van 9 bij 5 meter. In de zuidwesthoek ligt het rietveld, verstopt achter een beukenhaag. Een vlonder loopt erlangs naar het terras. Het rietveld zuivert het grijze afvalwater en de overloop van de septische put. Het regenwater van de daken gaat naar de opvang. De overloop van vijver en rietveld loopt naar een swale en een wadi, zo’n 20 meter verder in een open plek in het voedselbos. Van daar slingert de swale verder naar de parking, 40 cm lager. Tot daar moest het water nog nooit lopen.
Koel zonder airco
Hagen langs de grenzen breken de wind en geven schaduw. Daarbinnen: een mediterrane binnenkoer met kruidenwiel, een schaduwtuin, de vijver en een groendak naast de zonnepanelen. Tussen de schuur en het kippenhok vormen de verhoogde plantenbakken een venturiEen venturi is een vernauwing waar de lucht door moet. Op die plek gaat de wind sneller stromen en ontstaat een lichte onderdruk die lucht aanzuigt. Zo komt er ook op een windstille dag een koele luchtstroom door de doorgang..
Een levende bodem
De bodem ligt nooit bloot: bladeren blijven liggen en tuinafval gaat naar de compost. Het snoeiafval van de hagen wordt zoveel mogelijk onder de hagen zelf gecomposteerd, zodat de droogtestress onder de hagen verdwijnt.
Maximale biodiversiteit
Gebruik makend van de principes uit de permacultuur: gelaagde plantengildes, water, dood hout en gewoon eens niet maaien. Resultaat: 519 wilde soorten op één terrein, zonder grazers.
Eten van eigen grond
Een voedselbos (2015), een kruidenwiel (2026) en verhoogde kruiden- en groentenbakken.
Werk tot het minimum
In de wilde delen wordt zelden gemaaid en planten staan op hun volwassen maat. De tuin doet steeds meer zelf.
Getest en gevalideerd voor de toekomst
Getoetst in de praktijk: de veel te natte zomer van 2024, de recordwarme junimaand van 2023 en de hete, droge zomers van 2025 en 2026 werden glansrijk doorstaan. Elk nieuw project houdt ruimte vrij voor wat later komt.
Sinds 2010, acht projecten
Ga met de muis over een project voor de foto, de uitleg en de principes die erachter zitten.
Start van de verwildering

Het vertrekpunt: een kaal grasveld met een speeltoren, achter oude schuren. Vanaf hier mocht de natuur terugkomen.
46Mediterrane binnenkoer

Een beschutte koer met stenen muren die de warmte van de dag vasthouden, met droogteminnende en mediterrane planten in volle grond en in potten. Een voorproef van het klimaat van morgen.
27Voedselbos

Een voedselbos bootst een natuurlijk bos na, in lagen: hoge bomen, lagere fruit- en notenbomen, struiken, kruiden, bodembedekkers, klimplanten en wortelgewassen. Na enkele jaren vraagt het weinig werk en geeft het elk jaar oogst.
3456Wilde Engelse landschapstuin met vijver

Een open grasveld rond een natuurlijke vijver van zo’n 22 meter lang, in een vrije vorm: een smalle filterzone die als een meander begint en met een helling overloopt in een ronde zwemzone. Een natuurlijke vijver blijft helder zonder chemische behandeling: waterplanten en een zuiveringszone doen het werk. Een zwemvijver is een vijver waarin u kunt zwemmen, met een aparte zwemzone en een beplante zuiveringszone die even groot of groter is.
124Rietveld met wadi

Een rietveld of plantenfilter is een bed van grind, lava of zand, beplant met riet of andere moerasplanten. Het zuivert afvalwater na de septische put: bacteriën rond de wortels breken de vervuiling af, en het gezuiverde water kan in de bodem of naar een wadi. Het rietveld ligt in de zuidwesthoek, tegen de zwemzone; een vlonder loopt erlangs naar het terras. Het gezuiverde water en de overloop van de vijver gaan via een swale naar de wadi, in een open plek in het voedselbos. Een wadi is een ondiepe, begroeide laagte die regenwater tijdelijk opvangt en langzaam in de bodem laat zakken. Bij een zware bui loopt het overschot naar een overloop. Het woord komt uit het Arabisch en betekent een rivierbedding die het grootste deel van het jaar droog staat.
1347Schaduwtuin

Een tuin voor de plekken waar weinig zon komt: varens, schaduwminnende vaste planten en bodembedekkers houden de grond koel en vochtig.
234Kruidenwiel in de binnenkoer

Een kruidenwiel is een ronde kruidentuin in vakken, zoals de spaken van een wiel. Elk kruid krijgt de plek met de zon, het vocht en de bodem die het nodig heeft: veel soorten op weinig ruimte, dicht bij de keuken.
45Terras over de vijver

Een houten terras dat de ronde zwemzone omarmt, ontworpen en aangelegd in 2026: zitten aan en boven het water, in de koelte, zonder de oever te verharden.
24Een meerjarenproject, stap voor stap.
Een plan hoeft niet in één keer uitgevoerd te worden. In Herfelingen kwam er bijna elk jaar iets bij, in een volgorde waarin geen stap de vorige openbreekt.
- 2010
De koterijen op de binnenkoer worden afgebroken. De verwildering begint.
- 2012–2014
De keuken wordt uitgebreid. De koer wordt zo bijna een rechthoek, zoals bij de vierkantshoeves in de streek. In 2014 wordt het een mediterrane binnenkoer.
- 2015
Het voedselbos wordt aangeplant. Tegen de muur van de buren komt een perk met betonnetten voor klimplanten, in een L tot tegen het kippenhok.
- 2020
De wilde Engelse landschapstuin met de vijver.
- 2021
Het rietveld zuivert het afvalwater; de overloop gaat naar de wadi.
- 2022
De schaduwtuin voor de keuken.
- 2024
Een linde met een gilde eronder, en een klein terras in recuperatiebaksteen in de westhoek: ochtendzon, middagschaduw.
- 2025
Een wilde border voor dat terras, en groentebedden in volle grond.
- 2026
Het kruidenwiel in de binnenkoer en het terras over de vijver.
Blijvers
Bomen die oud en groot worden, op een plek waar ze hun volwassen maat halen. De eerste zomers krijgen ze water en hun wortels blijven bedekt. Zij zorgen voor de koolstofopslag op lange termijn.
Wijkers
Snelgroeiende soorten die de blijvers schaduw en beschutting geven. Na vier tot acht jaar hakselen we ze en blijven ze liggen als mulch: zo gaat een deel van de koolstof de bodem in. Een paar stammen blijven liggen als dood hout.
Waar plaats is, planten we dicht op elkaar volgens de Miyawaki-methode: op enkele jaren een dicht bosje.


